Γράφτηκε από: Dr. Kouzi

Δημοσιεύθηκε : 14 Σεπτεμβρίου 2016

Τα μεσεγυχματικά βλαστοκύτταρα του ιστού του ομφαλίου λώρου χορηγούμενα  σε επαναλαμβανόμενες δόσεις μείωσαν τη συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου  της  χρόνιας απόρριψης, το οποίο εμφανίζεται  συχνά μετά από  αλλογενείς μεταμοσχεύσεις, σύμφωνα με μελέτες των   Gao L, et al. J Clin Oncol. 2016 και Lazarus HM and Pavletic SZ. J Clin Oncol. 2016. Τα τελευταία χρόνια στις αιμοποιητικές μεταμοσχεύσεις χρησιμοποιούνται μοσχεύματα μυελού των οστών από  γονείς προς  τα παιδιά ή το αντίθετο. Στις περιπτώσεις αυτές η συμβατότητα περιορίζεται στο 50%, ενώ για τον μυελό θα έπρεπε να ήταν 100%. Για τον λόγο αυτόν ο κίνδυνος οξείας απόρριψης των οργάνων ή χρόνιων επιπλοκών είναι συχνός. Τα όργανα που συχνότερα προσβάλλονται είναι το δέρμα, το έντερο και ο πνεύμονας. Οι επιπλοκές αυτές συμβαίνουν στο 28-60% των ασθενών στις πρώτες 100 ημέρες μετά τη μεταμόσχευση και  απειλούν την επιβίωση του ατόμου.

Τα μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα του ιστού του ομφαλίου λώρου έχουν ανοσορρυθμιστικές ιδιότητες και χορηγήθηκαν σε 124 ασθενείς  με οξεία λεμφοβλαστική και μυελοβλαστική λευχαιμία καθώς και μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο. Όλοι οι ασθενείς  έλαβαν συγγενή μοσχεύματα μυελού από γονείς ή τέκνα (απλοσυμβατά).  Τα μεσεγχυματικά  κύτταρα  του ομφαλίου λώρου χορηγήθηκαν σε 4  δόσεις  και οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για δύο χρόνια. Η χορήγηση των μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων του ιστού του ομφαλίου λώρου στις απλοσυμβατές  μεταμοσχεύσεις ελάττωσε τη συχνότητα των χρόνιων επιπλοκών, ήταν ασφαλής και ενδείκνυται  ως θεραπεία.

Σήμερα για την αντιμετώπιση του συνδρόμου αυτού χορηγούνται ισχυρά  ανοσοκατασταλτικά φάρμακα,  τα οποία εκτός του υψηλού κόστους έχουν και πολλές παρενέργειες. Ήδη ένα αλλογενές σκεύασμα βλαστοκυττάρων του ιστού του ομφαλίου λώρου κυκλοφορεί στο εμπόριο και χρησιμοποιείται σε κλινικές μεταμοσχεύσεων μυελού των οστών, αλλά και συμπαγών οργάνων.

Γράφτηκε από: Dr. Kouzi

Δημοσιεύθηκε : 14 Σεπτεμβρίου 2016

Κ ΚΟΥΖΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

Δημοσιεύτηκαν πρόσφατα από τον Filippo Milano at al, New England j of Medicine 2016, 375;10:944-53 τα αποτελέσματα της χρήσης του ομφαλοπλακουντιακού αίματος (ΟΠΑ) σε ασθενείς με λευχαιμία και μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο. Tα αιμοποιητικά μοσχεύματα του μυελού των οστών σώζουν ζωές ενηλίκων και παιδιών με λευχαιμία, αρκεί κάθε φορά να βρίσκεται το κατάλληλο μόσχευμα. Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα, ως μόσχευμα, χρησιμοποιείται εναλλακτικά του μυελού των οστών στη θεραπεία της λευχαιμίας και σύμφωνα με μελέτη του  καθηγητή Dr. Filippo Milano, αποδεικνύεται και καλύτερο. Ο καθηγητής σχολιάζει ότι  συχνά θεωρούμε το ομφαλικό αίμα ως  εναλλακτική πηγή λήψης αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων, ενώ με τα σημερινά δεδομένα θα έπρεπε να το χαρακτηρίζουμε ως κανονική πηγή.

Σύμφωνα με την ανωτέρω μελέτη η οποία έγινε στο Fred Hutchinson Cancer Research Center στο  Seattle των ΗΠΑ σε ασθενείς με «υπολειμματική νόσο» η χρήση του ΟΠΑ έδωσε καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την επιβίωση των ασθενών και μείωσε τα ποσοστά των υποτροπών της λευχαιμίας και του μυελοδυσπλαστικού συνδρόμου, σε σχέση με μοσχεύματα μυελού που ελήφθησαν από άγνωστο μη απόλυτα συμβατό δότη. Ο όρος «υπολειμματική νόσος» σημαίνει διαφυγόντα της χημειοθεραπείας-ακτινοθεραπείας λευχαιμικά κύτταρα τα οποία είναι υπεύθυνα για τις υποτροπές. Σύμφωνα επίσης με τη μελέτη αυτή ο κίνδυνος υποτροπής ήταν μεγαλύτερος σε ασθενείς που έλαβαν συμβατό μόσχευμα από άγνωστο δότη σε σχέση με τους ασθενείς που έλαβαν συμβατό ΟΠΑ.  Επίσης δεν υπήρχε καμία απόδειξη, ούτε καν ένδειξη, ότι οι ασθενείς με υπολειμματική νόσο οι οποίοι έλαβαν συμβατό αιμοποιητικό μόσχευμα μυελού από άγνωστο δότη είχαν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης από αυτούς που έλαβαν συμβατό ΟΠΑ.

Η μέχρι σήμερα πρακτική για την αντιμετώπιση των κακοήθων αιμοποιητικών ασθενειών ήταν η χρήση συμβατών βλαστοκυττάρων του μυελού από αδελφό.   Στο 70% των περιπτώσεων δεν είναι δυνατή η ανεύρεση αυτού του είδους  μοσχεύματος και για το λόγο αυτόν μέχρι σήμερα γίνονταν  χρήση απόλυτα ή μερικώς συμβατού μυελού από άγνωστο δότη. Στις περιπτώσεις αυτές είναι πολύ συχνή η απόρριψη και για το λόγο αυτόν ο καθηγητής Filippo Milano εξέτασε το ενδεχόμενο της χρήσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος, το οποίο και αποτελεί πλούσια πηγή συλλογής βλαστοκυττάρων. Ένα πλεονέκτημα της χρήσης του ΟΠΑ είναι ότι  ο δότης και ο ασθενής  δεν χρειάζεται να είναι απόλυτα συμβατοί. Δεδομένου ότι στις αιμοποιητικές μεταμοσχεύσεις έχει μεγάλη σημασία ο χρόνος που πρέπει να γίνουν,  η γρήγορη ανεύρεση μοσχεύματος είναι σημαντική και σωτήρια. Το ΟΠΑ συλλέγεται ανώδυνα,  κρυοσυντηρείται για απεριόριστο χρονικό διάστημα, δεν απαιτεί απόλυτη ιστοσυμβατότητα και επομένως δίνει πρόσβαση σε περισσότερους ασθενείς να βρουν κατάλληλο μόσχευμα σε σύντομο χρόνο. Για την επιβεβαίωση των ανωτέρω ο καθηγητής Filippo Milano χρησιμοποίησε το ΟΠΑ σε 582 ασθενείς με λευχαιμία και  μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το ΟΠΑ μπορεί να αντικαταστήσει σε πολλές περιπτώσεις τα μοσχεύματα του μυελού, αρκεί ο ασθενής να προετοιμαστεί κατάλληλα.

Το κόστος της θεραπείας με ΟΠΑ μέσω των δημοσίων τραπεζών είναι υψηλό και αυτό ήταν  ένας ανασταλτικός παράγων  μέχρι σήμερα, πριν τη δημοσίευση αυτών των αποτελεσμάτων. Η παρατεταμένος χρόνος εμφύτευσης των μοσχευμάτων ΟΠΑ σε σχέση με αυτών του μυελού αυξάνει το χρόνο νοσηλείας των ασθενών και θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση του κόστους νοσηλείας.

Ο καθηγητής de Lima  από το Case Western Reserve University School του  Cleveland αναφέρει ότι το ΟΠΑ σύντομα θα αντικαταστήσει τους απόλυτα συμβατούς δότες μυελού. Σχολιάζοντας ο καθηγητής Vinod Prasad αναφέρει ότι η φύλαξη του ΟΠΑ δίνει μια καλή  ευκαιρία επιβίωσης σε ασθενείς που δεν διαθέτουν συγγενή συμβατό δότη.

Γράφτηκε από: Dr. Kouzi

Δημοσιεύθηκε : 14 Σεπτεμβρίου 2016

Κ Κουζή-Κολιάκου

 Η καθηγήτρια Maria Craig, παιδοενδοκρινολόγος  στο Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ , ανακοίνωσε την έναρξη κλινικής μελέτης σε παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι, χρησιμοποιώντας το ομφαλοπλακουντιακό αίμα που είχαν φυλάξει κατά τη γέννηση τους. Η μελέτη αυτή πιστεύει ότι θα βοηθήσει στην κατανόηση της ανοσολογικής διαταραχής των παιδιών με διαβήτη, στην ανεύρεση παραγόντων κινδύνου οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση  διαβήτη καθώς και την πρόληψη. Ο διαβήτης τύπου Ι είναι  σήμερα η συχνότερη χρόνια νόσος των παιδιών και εμφανίζεται σε ένα κάθε 500 παιδιά. Οφείλεται σε ανοσολογική διαταραχή η οποία προοδευτικά οδηγεί σε πλήρη ανεπάρκεια του παγκρέατος και χορήγηση ινσουλίνης για την επιβίωση των παιδιών.

Η διαταραχή  αυτή έχει ως αποτέλεσμα μεταβολές του λεμφοκυτταρικού τύπου,  με σημαντικότερη την ελάττωση του πληθυσμού των  ανοσορυθμιστικών (T  reg)  λεμφοκυττάρων, τα οποία πιθανόν να  κρύβουν το μυστικό της  θεραπείας του διαβήτη τύπου Ι.

Άλλοι τύποι βλαστοκυττάρων του ομφαλοπλακουντιακού αίματος σήμερα χρησιμοποιούνται σε κλινικές μελέτες  για τη  θεραπεία του εμφράγματος, του εγκεφαλικού και νευρολογικών διαταραχών, όπως  η εγκεφαλική παράλυση.

Στην Αυστραλία με τη  μελέτη αυτή θα διερευνηθεί  η δυνατότητα διόρθωσης της ανοσολογικής διαταραχής , η οποία επηρεάζει τη λειτουργία του παγκρέατος και η προστασία του παιδιού από την εξέλιξη της νόσου.

Στη μελέτη αυτή θα λάβουν μέρος παιδιά τα οποία έχουν στενό συγγενή με διαβήτη τύπου Ι και  έχουν ιδιωτική φύλαξη ΟΠΑ. Η μελέτη αυτή θα εξελιχτεί σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση θα αξιολογηθεί στα παιδιά η παρουσία αυτοαντισωμάτων, η οποία αποτελεί ισχυρή ένδειξη επερχόμενου αυτοάνοσου νοσήματος. Στη φάση αυτή της μελέτης τα παιδιά δεν πάσχουν από  διαβήτη. Τα αυτοαντισώματα  προϋπάρχουν και ανιχνεύονται σε αρκετές περιπτώσεις πολύ πριν την κλινική εκδήλωση του διαβήτη. Σε ανάλογη μελέτη στη Σουηδία βρέθηκε ότι το 1/3 των παιδιών με αυτοαντισώματα τελικά θα εκδηλώσουν  σακχαρώδη διαβήτη. Στη δεύτερη φάση θα γίνει  ενδοφλέβια χορήγηση  του ΟΠΑ στα παιδιά  στα οποία ανιχνεύτηκαν αυτοαντισώματα, είτε εμφάνισαν είτε όχι διαβήτη.   Τα παιδιά στη συνέχεια θα παρακολουθηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η μελέτη αυτή θα βοηθήσει στην κατανόηση της επίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος στην ανάπτυξη του διαβήτη σε παιδιά υψηλού ρίσκου και στην αναζήτηση τρόπων πρόληψης και προστασίας.

Απώτερος σκοπός της έρευνας αυτής είναι η πρώιμη ανίχνευση δεικτών διαβήτη τύπου Ι και η έναρξη θεραπείας πριν το παιδί καταστεί διαβητικό, με σκοπό την προστασία του παγκρέατος και την αποτροπή εμφάνισης του διαβήτη.

Η μελέτη αυτή χρηματοδοτείται από την μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα φύλαξης ΟΠΑ της Αυστραλίας. Η καθηγήτρια Maria Greg, μια εκ των σημαντικότερων ενδοκρινολόγων στην Αυστραλία,  με αντικείμενο τον παιδικό διαβήτη,   θα συνδυάσει την κλινική της εμπειρία με τη χορήγηση ΟΠΑ με απώτερο σκοπό να ανιχνεύσει  δείκτες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση διαβήτη  και στο διαχωρισμό των παιδιών που χρίζουν μεταμόσχευσης προκειμένου στο μέλλον να μην εμφανίσουν διαβήτη.