Τι είναι τα βλαστοκύτταρα

 

Τι είναι τα Bλαστικά Kύτταρα (Bλαστοκύτταρα)

Τα βλαστικά κύτταρα είναι αρχέγονα κύτταρα τα οποία αποτελούν πρόδρομες μορφές όλων των κυττάρων του ανθρώπινου σώματος και κάτω από κατάλληλες συνθήκες μπορούν να μετατραπούν σε όλους τους τύπους κυττάρων του οργανισμού. Δυνητικά τα βλαστοκύτταρα θα μπορούν να θεραπεύουν όλα τα όργανα τα οποία περιέχουν κύτταρα στα οποία αυτά μπορούν να μετατραπούν.

Το Αίμα του Πλακούντα

Το αίμα που κυκλοφορεί στα αγγεία του ομφαλίου λώρου ανήκει στο έμβρυο και παραλαμβάνει τις θρεπτικές ουσίες για τη θρέψη του από το αίμα της μητέρας που βρίσκεται στα αγγεία της μήτρας τα οποία καταλήγουν στον πλακούντα. Οι δύο κυκλοφορίες είναι ανεξάρτητες η μία από την άλλη και η ανάμειξη στοιχείων του αίματος είναι ελάχιστη. Το αίμα του ομφαλίου λώρου μπορεί να συλλεχθεί και κατά τον φυσιολογικό τοκετό, αλλά και κατά την καισαρική τομή και υπάρχει μία φορά στη ζωή του παιδιού η δυνατότητα συλλογής αυτών των κυττάρων. Η διαδικασία της συλλογής που είναι ανώδυνη και ακίνδυνη, αρχίζει μετά το τέλος του τοκετού και την διατομή του ομφαλίου λώρου και ως εκ τούτου δεν έχει καμία επίπτωση ούτε στο παιδί ούτε στη μητέρα. Η λήψη του αίματος του ομφαλίου λώρου γίνεται με παρακέντηση του ομφαλίου λώρου μετά από τοπική αντισηψία. Από το αίμα αυτό διαχωρίζεται ο πληθυσμός των εμπύρηνων κυττάρων μέσα στον οποίο βρίσκονται τα βλαστικά κύτταρα, καταψύχεται και διατηρείται σε συνθήκες υγρού αζώτου στους 196°C κάτω από το μηδέν επ αόριστον.

Τι περιέχει το Αίμα του Ομφαλίου Λώρου-Πλακούντα

Μετά τη γέννηση ενός παιδιού  στον  πλακούντα παραμένει μία ποσότητα αίματος, η οποία αποτελεί πλούσια πηγή βλαστικών κυττάρων. Το αίμα αυτό περιέχει δύο πληθυσμούς βλαστικών κυττάρων:

Α. Τα βλαστικά αιμοποιητικά κύτταρα τα οποία αποτελούν τους δομικούς λίθους τόσο του αιμοποιητικού όσο και του ανοσοποιητικού συστήματος καθώς μετατρέπονται σε:

• Ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο σε όλα τα κύτταρα του σώματος.
• Λευκά αιμοσφαίρια, τα οποία είναι υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού.
• Αιμοπετάλια, που συμμετέχουν στην πήξη του αίματος σε περίπτωση τραυματισμού.

Στα κύτταρα του ανοσοποιητικού ανοσοποιητικού περιλαμβάνονται  τα Τ λεμφοκύτταρα,  τα ανοσορυθμιστικά Τ λεμφοκύτταρα,  τα ΝΚ (Natural Killer Cells)   και τα δενδριτικά κύτταρα με ελαττωμένη αντιγονοπαρουσιαστική δράση.    Τα ΝΚ κύτταρα σήμερα πολλαπλασιάζονται και χορηγούνται παράλληλα με τα αιμοποιητικά στις μεταμοσχεύσεις  για τη θεραπεία κακοήθων   ασθενειών.  Το πλεονέκτημα της χρήσης των ΝΚ είναι ότι περιορίζονται τα σχήματα της   χημειοθεραπείας και οι παρενέργειες της και αυξάνει  το όριο της ηλικίας των ασθενών που μπορούν να υποβληθούν σε μεταμόσχευση. Από τα Τ λεμφοκύτταρα σήμερα δημιουργούνται τα CAR T  κύτταρα, τα οποία χρησιμοποιούνται στις κυτταρικές θεραπείες του καρκίνου, οι οποίες αποτελούν στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπείες. Περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό της χρήση της χημειοθεραπείες και χρησιμοποιούνται σε ασθενείς μεγάλης ηλικίας. Έχουν ελαττώσει κατά 50% τις κλασικές μεταμοσχεύσεις. 

Β. VSELs (Very Small Embryonic Like Stem Cells) Τα κύτταρα αυτά αποτελούν τα πλέον αρχέγονα στο σώμα μας και η μόνη πηγή συλλογής τους είναι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Εμφανίζονται κατά τη 2η εβδομάδα της διάπλασης του ανθρώπου, σταθμεύουν στη θέση όπου θα διαπλαστούν τα όργανα και αποτελούν τα πρώτα στην ιεραρχία βλαστοκύτταρα των οργάνων. Τα όργανα για την φυσιολογική ανανέωσή τους χρησιμοποιούν  τα δεύτερα σε ιεραρχία βλαστοκύτταρα, που έχουν εξειδικευτεί για το συγκεκριμένο όργανο, και σε επείγουσες καταστάσεις όταν αυτά δεν επαρκούν κινητοποιεί και τα VSELs. Για το λόγο αυτό στο έμφραγμα και στο εγκεφαλικό επεισόδιο ανιχνεύονται  στο περιφερικό  αίμα μέσω του οποίου διακινούνται, ώστε να συμβάλλουν στην αποκατάσταση του πάσχοντος οργάνου. Τα κύτταρα αυτά διαχωρίζονται από τα κύτταρα της Α κατηγορίας λόγω του πολύ μικρού μεγέθους τους. Αναφέρεται στη βιβλιογραφία οτι τα κύτταρα αυτά συμβάλλουν στη διατήρηση της γονιμότητας μετά από χημειοθεραπεία, επειδή λόγω του πολύ μικρού μεγέθους τους και της θέσης τους στις γονάδες δεν εκτίθενται τη χημειοθεραπεία.