Γράφτηκε από: Dr. Kouzi

Δημοσιεύθηκε : 30 Μαρτίου 2022

Η χρήση των βλαστοκυττάρων του ΟπΑ στη θεραπεία ασθενών με HIV

H χρήση του ΟπΑ στη θεραπεία ασθενών με HIV δεν αποτελεί μέθοδο ρουτίνας, ούτε και ίασης, καθώς είναι γνωστό ότι  ο ιός επανακάμπτει και επανεμφανίζεται ακόμα και εάν δεν υπάρχει νέα μόλυνση. Ο λόγος είναι, ότι ναι μεν τα  βοηθητικά λεμφοκύτταρα (T Ηelper) που προσβάλλονται από τον ιό αντικαθίστανται από υγιή με τη μεταμόσχευση ΟπΑ, αλλά ο HIV επιβιώνει  σε άλλα κύτταρα και επανεμφανίζεται. Για να υπάρξει έστω και καθυστέρηση στην επανεμφάνιση του ιού, αρχικά επιχειρείται εκρίζωση με τα τρέχοντα αντιρετροϊκά φάρμακα και ακολουθεί η χημειοθεραπεία και η μεταμόσχευση. Η μόνη απόλυτη ένδειξη χρήσης ΟπΑ για τη θεραπεία της λοίμωξης από τον ιό   HIV είναι ο ασθενής ταυτόχρονα να πάσχει από λευχαιμία.

Έχει παρατηρηθεί ότι όλοι οι άνθρωποι δεν προσβάλλονται από τον ιό HIV, ακόμα  και εάν κατ’ επανάληψη εκτεθούν. Ο λόγος είναι ότι φέρουν μια μετάλλαξη, την CCR5-Δ32,  η οποία εμποδίζει την προσκόλληση του ιού στα λεμφοκύτταρα τους. Η μετάλλαξη αυτή είναι ομόζυγη και  η προστασία των κυττάρων  είναι 100%.

Ως εκ τούτου τα μοσχεύματα ΟπΑ τα οποία θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να φέρουν ομόζυγα τη μετάλλαξη CCR5-Δ32 και για το λόγο αυτό διεθνώς ο αριθμός τους είναι περιορισμένος.

Εάν λάβουμε υπόψη ότι το 20% των ασθενών που υπόκεινται σε μεταμόσχευση μυελού των οστών πεθαίνουν από επιπλοκές της χημειοθεραπείας,  και όχι από απόρριψη, και δεδομένου ότι υπάρχει ο κίνδυνος αναζωπύρωσης του HIV, για το λόγο αυτό η χρήση του ΟπΑ περιορίζεται μόνο σε ασθενείς που νοσούν με λευχαιμία  και εφ’ όσον βρεθεί συμβατό μόσχευμα ΟπΑ με ομόζυγη τη μετάλλαξη CCR5-Δ32.

 1% του πληθυσμού διεθνώς φέρει ομόλογα τη μετάλλαξη CCR5-Δ32, η οποία θεωρείται πρόσφατη, επειδή υπάρχει άνιση κατανομή σε διάφορες περιοχές της γης. Έτσι ανιχνεύεται σε ποσοστό 12-15% στη Βόρεια Ευρώπη, 2-5% στην Ανατολική  Ασία και Ινδία, ενώ  απουσιάζει από τους άλλους πληθυσμούς. Επειδή η μετάλλαξη CCR5-Δ32 είναι συχνή στη Βόρεια Ευρώπη, η πληθώρα των μοσχευμάτων προορίζεται για την καυκάσια φυλή και όχι την ασιατική.

Ο πρώτος ασθενής  που ταυτόχρονα έπασχε και από λευχαιμία έλαβε ΟπΑ με την μετάλλαξη CCR5-Δ32 το 2007,  φέρει την ονομασία ασθενής του Βερολίνου και η θεραπεία του δημοσιεύτηκε το 2009.  Μέχρι το 2019 έχουν δημοσιευτεί 2 ακόμα περιπτώσεις ασθενών. Ο 2ος  ασθενής φέρει την ονομασία ασθενής του Λονδίνου και ταυτόχρονα είχε λέμφωμα, ο 3^ος ασθενής από το Dusseldorf και ο 4^ος πρόσφατα από τη Νέα Υόρκη.

Mετά τη θεραπεία του ασθενή του Βερολίνου έγινε μια εκτεταμένη έρευνα σε μοσχεύματα ΟπΑ φυλασσόμενα στις δημόσιες τράπεζες, εξετάστηκαν 18.000 μοσχεύματα και βρέθηκαν 134 με την ομόζυγη μετάλλαξη. Εάν εξεταστούν ακόμα 25.000 μονάδες οι ειδικοί πιστεύουν ότι τα δείγματα αυτά θα ανέλθουν στα 300.  Επειδή τα βλαστοκύτταρα που περιέχονται στα εν λόγω δείγματα πιθανόν να είναι λίγα λόγω του σωματικού βάρους των ενήλικων ασθενών, για το λόγο αυτό χρησιμοποιείται αρχικά ολόκληρη η μονάδα ΟπΑ η οποία είναι και η θεραπευτική και συμπληρώνεται  ο απαραίτητος αριθμός με βλαστοκύτταρα συμβατού μυελού των οστών χωρίς την ομόζυγη μετάλλαξη. Η ασθενής της Νέας Υόρκης έλαβε αυτό το σχήμα, βγήκε χωρίς επιπλοκές από το Νοσοκομείο 17 ημέρες μετά τη μεταμόσχευση και δεν παρουσίασε φαινόμενα απόρριψης. Η τελευταία ασθενής της Νέας Υόρκης έλαβε τη θεραπεία τον Αύγουστο του 2017, το 2018 ανακοινώθηκε ότι ήταν σε ύφεση και το 2022, 4,5 χρόνια αργότερα  ανακοινώθηκε ως ιαθείσα.

32 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από AIDs  από το 1981, 37.9 εκατομμύρια σήμερα πάσχουν εν ζωή και 1.2 εκατομμύρια ζουν στις ΗΠΑ. Στις ΗΠΑ μόνο το 18% των ασθενών έχουν καυκάσια προέλευση και ως εκ τούτου μπορούν να λάβουν τα 134 ανθεκτικά μοσχεύματα.  Οι 4 θεραπευθέντες ασθενείς είναι ελάχιστοι μπροστά στα εκατομμύρια ασθενών που πάσχουν σήμερα από AIDs, παρ’ όλα αυτά μόνο αυτοί που θα εμφανίσουν λευχαιμία θα λάβουν το συμβατό και ανθεκτικό μόσχευμα. Επομένως  η μέθοδος δεν αποτελεί θεραπεία ευρείας κλίμακας,  το δε κόστος των συγκεκριμένων μοσχευμάτων είναι τριπλάσιο των κανονικών.

Γράφτηκε από: Dr. Kouzi

Δημοσιεύθηκε : 26 Μαρτίου 2022

Η χρήση των βλαστοκυττάρων του ΟπΑ για τη θεραπεία του εγκεφαλικού επεισοδίου

Εδώ και αρκετά χρόνια το ομφαλοπλακουντιακό αίμα χρησιμοποιείται για την πρόληψη ή τη θεραπεία της εγκεφαλικής παράλυσης των νεογνών. Αρχικά η θεραπεία αφορούσε τη χρήση βλαστοκυττάρων του ίδιου του παιδιού, τελευταία όμως χρησιμοποιούνται και από αδελφό. Η οικογενειακή-αλλογενής  χρήση των  βλαστοκυττάρων παλαιότερα αφορούσε μόνο τη θεραπεία κακοήθων ασθενειών, σήμερα επεκτείνεται και σε εκφυλιστικές παθήσεις επειδή για τη χρήση του  ομφαλικού αίματος δεν απαιτείται 100% συμβατότητα, λόγω του νεαρού της ηλικίας των βλαστοκυττάρων που περιέχει. Για τον ίδιο λόγο οι θεραπείες είναι πιο αποτελεσματικές.

Η εγκεφαλική παράλυση όπως και το εγκεφαλικό επεισόδιο οφείλονται στη νέκρωση των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου λόγω κακής οξυγόνωσης, η οποία δεν συνοδεύεται από αναγέννηση, δεδομένου ότι ο νευρικός ιστός δεν έχει καμία αναγεννητική ικανότητα. Έτσι τα νευρικά κύτταρα που νεκρώνονται αφήνουν  κενό στη λειτουργία του σώματος που μέχρι τότε εξυπηρετούσαν. Το εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί διεθνώς τη 2^η αιτία θανάτου και την 3^η πρόκλησης αναπηρίας. Ετήσια 15 εκατομμύρια άνθρωποι υφίστανται εγκεφαλικό επεισόδιο διεθνώς, το 30%-35% εξ αυτών καταλήγει και το 75% πάσχει από χρόνια αναπηρία. Η άμεση αντιμετώπιση του επεισοδίου διασώζει ένα μεγάλο αριθμό νευρικών κυττάρων, δεδομένου ότι για κάθε λεπτό που καθυστερεί η θεραπεία νεκρώνονται 2 εκατομμύρια κύτταρα στην προσβληθείσα περιοχή. Το εγκεφαλικό επεισόδιο προσβάλλει ηλικιωμένους ασθενείς, οφείλεται στη δημιουργία θρόμβων στα αγγεία του εγκεφάλου και συχνά συνυπάρχει με άλλες σοβαρές παθολογικές καταστάσεις.

Οι ηλικιωμένοι ασθενείς δεν διαθέτουν αποθηκευμένα δικά τους βλαστοκύτταρα, μπορούν όμως να χρησιμοποιήσουν μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα από το λιπώδη ιστό, ο οποίος λαμβάνεται με λιποαναρρόφηση. Η λιποαναρρόφηση είναι μια επεμβατική διαδικασία, πολλοί ηλικιωμένοι ασθενείς δεν διαθέτουν υποδόριο λίπος και τα βλαστοκύτταρα που θα απομονωθούν είναι υπό την επήρεια  της γήρανσης. Τα βλαστοκοκύτταρα εκκρίνουν αυξητικούς και αντιφλεγμονώδεις παράγοντες οι οποίοι ενεργοποιούν τα ενδογενή νευρικά βλαστοκύτταρα, ανακόπτουν το οξειδωτικό στρες το οποίο αναπτύσσεται στην  προσβληθείσα περιοχή και αποκαθιστούν την νευρογλοία.

Τα τελευταία χρόνια με αυξανόμενο ρυθμό επικρατούν οι αυτόλογες  χρήσεις των βλαστοκυττάρων,  ενώ οι δημόσιες τράπεζες υφίστανται μείωση του αριθμού των μοσχευμάτων που παρέχουν για μεταμόσχευση. Για τον λόγο αυτόν ψάχνουν εναλλακτικές λύσεις για να προωθήσουν τα βλαστοκύτταρα που φυλάσσουν. Πρόσφατα ανακοινώθηκε από την μεικτή τράπεζα STEMCYTE  (δημόσια και ιδιωτική) η χορήγηση μιας μονάδας ΟπΑ σε ασθενή ηλικίας 45 ετών ο οποίος υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο λόγω υπέρτασης. Ο  ασθενής υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία και 2 ώρες αργότερα  έλαβε μια συμβατή μονάδα ΟπΑ. Μετά 6 μήνες υποβλήθηκε σε νέα μαγνητική  τομογραφία η οποία έδειξε πλήρη εξάλειψη του οιδήματος της περιοχής και παράλληλα αξιολογήθηκε η κλινική του εικόνα. Στον 3^ο μήνα ο ασθενής βάσιζε με ελάχιστη βοήθεια και σύμφωνα με τα κριτήρια αξιολόγησης του εγκεφαλικού η βελτίωση του στο τέλος του 1^ου έτους ήταν θεαματική. Ο ασθενής ήταν τελείως ανεξάρτητος, δεν χρειαζόταν πλέον καμία βοήθεια και σε σύγκριση με άλλους ασθενείς η βελτίωση του αποδόθηκε στην χορήγηση των βλαστοκυττάρων, η οποία έγινε την 8^η ημέρα μετά το επεισόδιο.

Έτσι πλέον σήμερα ανοίγονται νέοι δρόμοι για τη θεραπεία του εγκεφαλικού επεισοδίου με τη χρήση ΟπΑ ακόμα και αλλογενούς από τη δημόσια τράπεζα.  Στην περίπτωση αυτή οι ασθενείς δεν λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία για τον κίνδυνο απόρριψης, αλλά δεν είναι ακόμα γνωστό εάν θα αναπτύξουν αντισώματα στο ξένο βιολογικό υλικό που τους χορηγήθηκε και ποια θα είναι η σημασία τους. Αντίστοιχη μελέτη στα παιδιά έδειξε ότι αναπτύχθηκαν αντισώματα και εξακολουθούν να βρίσκονται υπό παρακολούθηση.  Επειδή στους ηλικιωμένους το ανοσοποιητικό σύστημα δεν είναι τόσο ενεργό και επειδή πλησιάζουν προς το προσδόκιμο της ζωής θεωρητικά δεν αναμένεται να υπάρχουν σοβαρές παρενέργειες λόγω ασυμβατότητας.

Το ΟπΑ εκτός από τα βλαστοκύτταρα έχει να προσφέρει τα ερυθρά αιμοσφαίρια τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην αιμοδοσία, το πλάσμα το οποίο είναι πλούσιο σε λευκωματίνες και αυξητικούς παράγοντες, τα αιμοπετάλια που χρησιμοποιούνται στην αιμοδοσία, περιέχει κύτταρα ΝΚ και Τreg  λεμφοκύτταρα. Από όλα αυτά φυλάσσονται τα βλαστοκύτταρα, τα ΝΚ και τα Τreg  λεμφοκύτταρα και όλα τα άλλα απορρίπτονται.

Είναι γνωστός ο διάλογος για το πότε πρέπει να κόβεται ο ομφάλιος λώρος, παρά τον καθορισμό του 1 λεπτού μετά τη γέννηση από τις επιστημονικές εταιρείες ανά τον κόσμο.  Σε νεογνά που χρειάζονται άμεση ανάνηψη και δεν υπάρχει ο χρόνος του 1 λεπτού θα πρέπει να συλλέγεται το ΟπΑ, να κρυοσυντηρούνται  τα βλαστοκύτταρα ενώ τα ερυθρά αιμοσφαίρια με το πλάσμα θα πρέπει να διατηρούνται ως υλικό αιμοδοσίας και να χορηγούνται σε δεύτερο χρόνο σε αυτά τα νεογνά. Έτσι θα υπάρχει χρόνος για να υποβληθούν άμεσα σε ανάνηψη και σε δεύτερο χρόνο θα πάρουν τα ερυθρά και το πλάσμα για  να κερδίσουν αύξηση του αιματοκρίτη, πρόσληψη σιδήρου και  παραγόντων πήξης, ενώ θα ελαττωθεί και η πιθανότητα  ανάπτυξης ικτέρου. Επειδή τα νεογνά αυτά έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να  αναπτύξουν εγκεφαλική παράλυση για το λόγο αυτό θα πάρουν στη συνέχεια και τα βλαστοκύτταρα τους.  Η χρήση του ΟπΑ στην αντιμετώπιση της εγκεφαλικής παράλυσης είναι η 2^η κατά χρονολογική σειρά, με 1^η τη χρήση του στη θεραπεία κακοήθων ασθενειών. Έχει δημοσιευτεί δε, ότι η βελτίωση των παιδιών ένα χρόνο μετά τη γέννησης τους σε σύγκριση με παιδιά που δεν έλαβαν θεραπεία ότι ήταν 83%.

Για όλους αυτούς τους λόγους  οι δημόσιες τράπεζες σήμερα προσφέρουν ως εμπορικά προϊόντα  τη δημιουργία από το ΟπΑ  PRP,  κόλλας ινικής  και οφθαλμικών σταγόνων για τη θεραπεία τραυμάτων, εγκαυμάτων, οστεοραρθρίτιδας και για την αντιμετώπιση τραυματισμών  του κερατοειδή.

ω

Γράφτηκε από: Dr. Kouzi

Δημοσιεύθηκε : 02 Μαρτίου 2022

Η μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων μπορεί να αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα την επιθετική πολλαπλή σκλήρυνση  

Όπως ανακοινώθηκε στο φόρουμ ACTRIMS στην Καλιφόρνια η μεταμόσχευση αυτόλογων αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων ήταν μακρόχρονα αποτελεσματική στη θεραπεία της επιθετικής σκλήρυνσης κατά πλάκας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας αναδρομικής μελέτης.

«Ο στόχος της αναδρομικής μελέτης ήταν αρχικά να προσδιοριστεί εάν η μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων του μυελού των οστών ήταν αποτελεσματική και ασφαλής μακροπρόθεσμα», δήλωσε ο Francis Brunet, από την κλινική MS στο Γενικό Νοσοκομείο της Οτάβα στον Καναδά, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των αποτελεσμάτων.

Συγκεκριμένα, ο Brunet και οι συνεργάτες του θέλησαν να εξετάσουν εάν η αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων (aHSCT) μπορεί να οδηγήσει με ασφάλεια σε μακροχρόνια ύφεση της νόσου, αναλύοντας βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα από την μελέτη  της Οττάβα. Μελετήθηκαν  αναδρομικά 72 ασθενείς  με επιθετική μορφή σκλήρυνσης κατά πλάκας, οι οποίοι έλαβαν aHSCT σε ένα μόνο κέντρο μεταξύ Οκτωβρίου 2001 και Φεβρουαρίου 2021. Οι ασθενείς αυτοί  παρακολουθήθηκαν τακτικά για 6 μήνες πριν αποφασιστεί η μεταμόσχευση.

 Της χορήγησης των βλαστοκυττάρων προηγήθηκε ήπια χημειοθεραπεία και ανοσοκαταστολή, ένα σχήμα που ακολουθείται συχνά όταν πρέπει να ελαττωθεί η δραστηριότητα του  ανοσοποιητικού  συστήματος.

Αρχικά αξιολογήθηκε ο αριθμός των νέων κλινικών υποτροπών μετά τη μεταμόσχευση των βλαστοκυττάρων  και στη συνέχεια εξετάστηκε η εμφάνιση νέων πλακών με  το  MRI, η συνολική επιβίωση των ασθενών και η ασφάλεια.  Περαιτέρω, οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση μεταξύ των βασικών βαθμολογιών της κλίμακας διευρυμένης κατάστασης αναπηρίας (EDSS) και της εξέλιξης της με την πάροδο του χρόνου.

Από το σύνολο των ασθενών  62 ασθενείς είχαν υποτροπιάζουσα σκλήρυνση, μη υφέσιμη με τις τρέχουσες φαρμακευτικές θεραπείες, οκτώ είχαν δευτερογενή προϊούσα σκλήρυνση,  δύο είχαν πρωτοπαθή εν ενεργεία και όλοι οι ασθενείς μετά τη χορήγηση των βλαστοκυττάρων ήταν υπό παρακολούθηση από  8 μήνες έως  και 20 έτη.  Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης, ο Brunet και οι συνεργάτες του δεν ανέφεραν νέα υποτροπή. Από το ιστορικό σημειώθηκε ότι οι ασθενείς πριν τη μεταμόσχευση είχαν  συνολικά 206 υποτροπές, ή 1,1 υποτροπές ανά ασθενή ετησίως, με 195,9 ασθενείς-έτη παρακολούθησης. Περαιτέρω, σημείωσαν μηδενικές υποτροπές μετά τη μεταμόσχευση, με 288 έτη παρακολούθησης ασθενών-έτη. Κανένας ασθενής δεν έλαβε άλλη μορφή θεραπείας τροποποίησης της νόσου με φάρμακα. 

Ο Brunet και οι συνεργάτες του ανέφεραν έναν θάνατο 27 ημέρες μετά την μεταμόσχευση η οποία οφειλόταν σε σήψη και θρόμβωση της ηπατικής φλέβας. Αυτό αποτελεί παρενέργεια της χημειοθεραπείας-ανοσοκαταστολής. Ένας άλλος ασθενής πέθανε από πνευμονία 67 μήνες μετά τη μεταμόσχευση. Αν και μαγνητικές τομογραφίες δεν πραγματοποιούνταν τακτικά κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, δεν αναφέρθηκαν νέες πλάκες μετά τη μεταμόσχευση. Οι ασθενείς με χαμηλότερο βασικό σκορ EDSS είχαν συχνότερα μειώσεις EDSS μετά τη μεταμόσχευση. Μεταξύ 26 ασθενών με βασικό EDSS μικρότερο από πέντε, 13 είχαν βελτιώσεις στις βαθμολογίες EDSS έναντι έξι, με βασική EDSS μεγαλύτερη ή ίση με πέντε.

«Η μεταμόσχευση αιμοποιητικών  βλαστοκυττάρων είναι αποτελεσματική σε ασθενείς που έχουν επιλεγεί με βάση το ιατρικό τους ιστορικό και το κλειδί είναι να προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε μεταξύ αυτών των ασθενών ποιος είναι ο καταλληλότερος υποψήφιος για τη μεταμόσχευση», είπε ο Brunet. "Εάν έχετε έναν ασθενή που απέτυχε στις κλασικές θεραπείες, σκεφτείτε τη μεταμόσχευση, αξιολογήστε τον ασθενή και δείτε εάν θα έχει το καλύτερο ή όχι αποτέλεσμα ανάλογα με την κατάστασή του."  Joe Gramigna